ITIL® 5 in 3 minuten

ITIL® is de meest geaccepteerde benadering van IT-servicemanagement ter wereld; het richt zich op het afstemmen van IT-services op de behoeften van het bedrijf.

ITIL werd in de jaren 1980 gecreëerd door de CCTA (Central Computer and Telecommunications Agency) van de Britse overheid met als doel een beter gebruik van IT-services en -middelen te garanderen.

ITIL is nu eigendom van PeopleCert: de huidige versie is ITIL 5 (gepubliceerd in februari 2026), die ITIL v4/2020 vervangt.

ITIL richt zich op het afstemmen van digitale producten en diensten op de behoeften van het bedrijf en hun klanten, en wordt ondersteund door kwaliteitsdiensten van een breed scala aan leveranciers, waaronder exameninstituten, geaccrediteerde trainingsaanbieders en adviesbureaus, software- en toolleveranciers. ITIL biedt een gestructureerde aanpak voor een van de belangrijkste ondersteuningsdomeinen voor moderne bedrijven: de levering van digitale producten en diensten voor de verbetering van bedrijfsresultaten. Maar ook voor het primaire domein van levering aan digitale producten en diensten aan hun klanten. De nieuwe versie van ITIL 4 ondersteunt moderne manieren om waarde samen met belanghebbenden te creëren, met behulp van een Agile-benadering in een complexe en klantgerichte omgeving. Dit ondersteunt moderne technologieën, waaronder DevOps , cloud computing en AI.

Figuur 1: Het ITIL waardesysteem (ITIL Foundation, Figure 1.7, “ITIL value system”)

Figuur 2: Het ITIL digitale product en dienst levenscyclusmodel (ITIL Foundation, Figure 1.6, “ITIL digital product and service lifecycle model”)

Digitale product- en dienstproviders en professionals in uiteenlopende functies.

Het ITIL-waardesysteem (Figuur 1) is een model dat laat zien hoe alle componenten en activiteiten van een organisatie samenwerken om waardecreatie door middel van digitale technologie-enabled services te faciliteren. Het ITIL- digitale product en dienst levenscyclusmodel (Figuur 2) is een verzameling onderling verbonden activiteiten die een organisatie uitvoert om een waardevol product of een waardevolle dienst te leveren aan zijn collega’s en klanten en om waardecreatie te vergemakkelijken. Het biedt een operationeel model voor

digitale product- en dienstproviders dat acht kernactiviteiten omvat, waarbij ITIL practices worden ingezet om de waarden voortdurend te verbeteren.

Sterke punten

– Universeel geaccepteerd als de leidraad voor goede praktijken voor IT-servicemanagement, met focus op diensten en waarde.

– Uitgebreid met digitale producten met een levenscyclusmodel dat vaak gescheiden activiteiten rondom producten en diensten helpt coördineren.

– Ondersteund door een grote gemeenschap van ITIL-beoefenaars, verzameld rond itSMF (IT Service Management Forum)

Beperkingen

Bij het implementeren van op ITIL gebaseerde practices voor het beheren van digitale producten en diensten zijn de meest voorkomende valkuilen:

– Smalle focus op de technologie- en procesperspectieven van de IT-eenheid om incrementele verbeteringen te bereiken; de organisatie zou een radicale transformatie moeten maken om digitale technologie als een bedrijf te runnen

– Het nalaten om een assessment uit te voeren voordat ITIL-practices worden geïmplementeerd; identificeren hoe de huidige organisatiestructuur zich verhoudt tot het ITIL-raamwerk en de veranderingen die nodig zullen zijn in de organisatie en haar cultuur

– Verwachtingen op korte termijn; het is geen snelle oplossing, bereikt met slechts een handvol opgeleid personeel en de aanschaf van enkele ITIL-tools