ICB® Individual Competence Baseline
IPMA en Scrum: wat is het verschil?
Het verschil tussen IPMA en Scrum is dat ze niet hetzelfde soort ding zijn. IPMA ICB4 beschrijft de competenties van een projectmanager, Scrum is een lichtgewicht framework waarmee teams producten ontwikkelen in sprints. Het zijn dus geen concurrenten: Scrum kan binnen een IPMA-project worden toegepast.
Wat is IPMA ICB4 precies?
ICB4 is de Individual Competence Baseline van IPMA: een model dat beschrijft welke competenties iemand nodig heeft om projecten te managen. Het gaat dus over de persoon, niet over één bepaalde werkwijze. Het model kent 28 competences, verdeeld over Perspective, People en Practice.
In het boek Project Management by ICB4 – IPMA van Bert Hedeman en Roel Riepma is die verdeling als volgt:
- 5 Perspective competences
- 10 People competences
- 13 Practice competences
ICB4 zegt dus wat een projectprofessional moet kunnen. Of dat project met een traditionele, agile of hybride aanpak wordt uitgevoerd, laat het model open.
Wat is Scrum?
Scrum is een lichtgewicht framework waarmee mensen, teams en organisaties waarde creëren via adaptieve oplossingen voor complexe problemen. Zo definiëren Ken Schwaber en Jeff Sutherland het in de Scrum Guide uit 2020. Het werkt met self-managing teams en sprints om producten te ontwikkelen.
Het boek haalt deze definitie letterlijk aan: “In their latest Scrum Guide (2020), Ken Schwaber and Jeff Sutherland define Scrum as a lightweight framework that helps people, teams, and organisations generate value through adaptive solutions for complex problems.”
Ook de teamgrootte is bewust beperkt. Een typisch Scrumteam bestaat uit tien of minder personen, zodat er geen subteams ontstaan.
Waarin verschillen IPMA en Scrum van elkaar?
IPMA beschrijft competenties voor projectmanagement in het algemeen, Scrum een manier van werken voor een team dat een product ontwikkelt. Het eerste gaat over wat een professional kan, het tweede over hoe een team zijn werk organiseert. Daarom vergelijk je ze eigenlijk niet één op één.
| Aspect | IPMA ICB4 | Scrum |
|---|---|---|
| Soort | Individuele competentiebaseline | Lichtgewicht framework |
| Reikwijdte | Projectmanagement in het algemeen | Productontwikkeling door self-managing teams in sprints |
| Rollen | Onder meer project sponsor, projectmanager en work package manager | Onder meer product owner en Scrum master |
Het boek stelt Scrum nadrukkelijk niet tegenover IPMA. Het behandelt Scrum als een werkmethode die binnen een IPMA-project gebruikt kan worden.
Kan Scrum een project in zijn eentje managen?
Nee, Scrum is ongeschikt om een project in isolatie te managen. Het beschrijft niet hoe een project start, hoe investeringsbeslissingen worden genomen, hoe management verantwoordelijkheid neemt voor die investering en hoe het project wordt afgesloten. Daarvoor heb je projectmanagement nodig, zoals ICB4 dat beschrijft.
Het boek zegt het zo: “Scrum can be used effectively in a project context but is unsuitable for managing a project in isolation.” Scrum werkt dus goed binnen een project, maar vervangt de projectaanpak niet.
Hoe verhouden Scrum-rollen zich tot projectrollen?
Scrum kent geen projectrollen als project sponsor, projectmanager en work package manager. Werkt een Scrumteam binnen een project en is het verantwoordelijk voor een work package, dan vervult de product owner doorgaans ook de rol van work package manager. Zo sluiten beide werelden op elkaar aan.
De projectmanager verdwijnt in een agile aanpak niet. Volgens het boek blijft die verantwoordelijk voor het initiëren van het project, het opstellen en bewaken van het projectplan of de road map, en de communicatie tussen het delivery team en het management. Het boek beschrijft die rol als “structuring and facilitating”.
Wanneer gebruik je Scrum binnen een IPMA-project?
Je gebruikt Scrum wanneer een projectteam een product of work package oplevert en daarbij adaptief wil werken aan complexe problemen. Het project blijft dan in handen van de projectmanager, het team organiseert zijn eigen werk in sprints. Het boek behandelt Scrum als een van de development frameworks.
Je vindt dit terug in paragraaf 9.05 Development Frameworks, onder meer in de onderdelen over Scrum, het Scrumteam, Scrum in projecten en Agile in een projectlevenscyclus. De projectmanager zorgt voor de kaders, het Scrumteam voor het opleveren van het werk.
Aanvulling, geen concurrentie
IPMA ICB4 beschrijft de competenties voor projectmanagement, Scrum is een framework voor productontwikkeling door teams. Het boek laat zien hoe Scrum binnen een IPMA-project past.
Zo leer je deze standaard
Vraag een offerte aan bij een trainingspartner
Veelgestelde vragen
Geen van beide is per definitie meer waard, want ze bevestigen iets anders. Een IPMA-certificering gaat over de competenties van een projectprofessional, een Scrum-certificaat over kennis van het Scrum-framework. Het boek zelf maakt deze vergelijking niet; welke past, hangt af van je rol en je loopbaandoel.
Ja, IPMA certificeert personen op basis van de ICB, maar de precieze niveaus en examenvorm staan niet in dit boek. Het boek beschrijft de competenties zelf. Raadpleeg voor de actuele certificeringseisen IPMA of een erkende aanbieder, en gebruik het boek als inhoudelijke achtergrond bij die competenties.
Het boek is bedoeld voor wie projectmanagement wil begrijpen vanuit de ICB4-competenties, bijvoorbeeld projectmanagers en teamleden die met Scrum binnen een project werken. Begin met de opbouw van de competenties in Perspective, People en Practice. Lees daarna de paragraaf over development frameworks om Scrum te plaatsen.
